Jak siać gorczycę? Poradnik krok po kroku

To, jak siać gorczycę, zależy przede wszystkim od celu uprawy. Na poplon wysiewa się ją latem, gęściej i płytko, aby szybko zbudowała biomasę. Na ziarno sieje się ją wczesną wiosną, w większej rozstawie i z niższą normą wysiewu. W obu przypadkach trzeba zachować przerwę od innych roślin kapustowatych, szczególnie rzepaku.

Gorczyca na poplon a gorczyca na ziarno

Gorczyca biała jest najczęściej uprawianym w Polsce gatunkiem. Może pełnić funkcję poplonu ścierniskowego i zielonego nawozu albo rośliny plonującej na nasiona. Te dwa kierunki wymagają innego terminu, zagęszczenia roślin i przygotowania stanowiska.

Jak siać gorczycę na poplon?

Poplon z gorczycy powinien szybko wytworzyć dużą masę zieloną, dlatego liczy się termin siewu i równomierne rozmieszczenie nasion. Najlepiej wysiać go do wilgotnej gleby możliwie szybko po zbiorze przedplonu. Opóźnienie ogranicza rozwój roślin, a przy późnym siewie może zwiększyć się udział zdrewniałych łodyg.

Przygotowanie stanowiska i siew wykonaj w następującej kolejności:

1. Wykonaj płytką uprawkę pożniwną, aby wymieszać resztki roślinne, przerwać parowanie i pobudzić chwasty do wschodów.
2. Po około dwóch tygodniach, jeśli pojawiły się chwasty, ponownie spulchnij i wyrównaj powierzchnię pola.
3. Wysiej gorczycę od początku do połowy sierpnia. W praktyce im wcześniej po żniwach uda się przygotować stanowisko, tym większa szansa na uzyskanie biomasy przed jesienią.
4. Zastosuj 12–20 kg nasion na hektar w siewie czystym. Przy siewie rzutowym zwiększ normę nawet do 30 kg/ha, ponieważ rozmieszczenie nasion jest mniej precyzyjne.
5. Umieść nasiona na głębokości 1–2 cm i zapewnij kontakt nasion z wilgotną glebą. Po siewie rzutowym konieczne jest ich płytkie wymieszanie z podłożem.
6. Zniszcz międzyplon przed pełnią kwitnienia, zwykle we wrześniu lub do końca października, zależnie od terminu siewu i przebiegu pogody.

Gorczyca jako poplon może poprawić warunki dla rośliny następczej, ponieważ:

• spulchnia i napowietrza glebę dzięki silnemu systemowi korzeniowemu,
• ogranicza rozwój części chwastów przez szybkie zakrycie powierzchni pola,
• zwiększa dopływ materii organicznej po przyoraniu biomasy,
• może ograniczać liczebność niektórych nicieni, szczególnie przy użyciu odmian o właściwościach mątwikobójczych.

Przed przyoraniem warto rozdrobnić rośliny. Biomasę należy przyorać płytko, zwykle na około 20–25 cm, aby ułatwić jej rozkład w warunkach dostępu tlenu. Na bardzo lekkich i suchych glebach gorczyca może jednak wytworzyć zbyt mało masy, a w siewie czystym może przyczyniać się do przesuszenia lub zbrylenia podłoża.

Jak uprawiać gorczycę na ziarno?

Uprawa na ziarno wymaga staranniejszego przygotowania pola niż poplon. Gorczycę białą sieje się jako roślinę jaryą, zwykle w terminie zbóż jarych, a nawet nieco wcześniej. Wczesny siew pozwala lepiej wykorzystać zapas wilgoci po zimie i ograniczyć ryzyko silnej presji szkodników.

Przy siewie na plon główny postępuj według następujących etapów:

1. Wybierz stanowisko po roślinach niezwiązanych z rodziną kapustowatych. Dobrze sprawdzają się między innymi przedplony strączkowe, okopowe i mieszanki zbożowo-strączkowe.
2. Po orce zimowej przygotuj płytko spulchnioną, wyrównaną warstwę siewną. Gleba nie powinna być nadmiernie rozdrobniona ani zaskorupiona.
3. Wysiej gorczycę białą od około 20 marca do 10 kwietnia, gdy pozwala na to stan i wilgotność gleby.
4. Zastosuj 5–9 kg nasion na hektar, rozstawę 20–40 cm i głębokość 2,5–3 cm. Siewnik powinien pracować równomiernie, ponieważ zbyt głębokie umieszczenie nasion opóźnia wschody.
5. Dostosuj nawożenie do analizy gleby. Gorczyca potrzebuje między innymi azotu, fosforu, potasu, magnezu, siarki i boru, ale nadmiar azotu sprzyja nadmiernemu rozwojowi biomasy i wyleganiu.
6. Monitoruj zachwaszczenie, choroby i szkodniki. W razie potrzeby ochronę prowadź zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin.

Gorczyca biała najlepiej plonuje na glebach zasobnych w wapń, próchnicznych, gliniastych lub piaszczysto-gliniastych. Przyjmuje się, że korzystny odczyn gleby mieści się w zakresie pH 5,8–6,8. Nie sprawdzą się stanowiska podmokłe, nieprzepuszczalne ani silnie przesuszone.

Gorczycę białą na ziarno zbiera się zwykle jednoetapowo kombajnem po osiągnięciu pełnej dojrzałości. W razie nierównomiernego dojrzewania można rozważyć desykację, a zbiór przeprowadzić po 5–7 dniach, zgodnie z obowiązującymi zasadami stosowania środków ochrony roślin. Po omłocie nasiona wymagają oczyszczenia i dosuszenia.

Na jakie błędy uważać?

Nie siej gorczycy po rzepaku, kapuście ani innych roślinach kapustowatych. Gorczyca należy do tej samej rodziny, dlatego taki płodozmian zwiększa ryzyko kumulacji patogenów, w tym kiły kapusty. Choroba może długo utrzymywać się w glebie i ograniczać rozwój kolejnych roślin kapustowatych. Przerwa w płodozmianie jest ważniejsza niż sam wybór normy wysiewu.

Przed wjazdem w pole sprawdź następujące elementy:

• stanowisko nie znajduje się bezpośrednio po rzepaku ani innej roślinie kapustowatej,
• odczyn i zasobność gleby odpowiadają wymaganiom gorczycy,
• nasiona mają potwierdzoną jakość i są dobrane do celu uprawy,
• siewnik lub rozsiewacz zapewnia równomierne podawanie nasion,
• ustawiona głębokość nie przekracza zakresu właściwego dla danego kierunku uprawy.

Najczęstsze problemy wynikają z opóźnienia siewu poplonu, zbyt głębokiego umieszczenia nasion, wysiewu na przesuszoną glebę oraz przenawożenia azotem. Przy silnym zachwaszczeniu lub podejrzeniu kiły kapusty decyzję o dalszej uprawie i ochronie najlepiej oprzeć na ocenie pola oraz zaleceniach doradcy agrotechnicznego.

W skrócie: na poplon siej gorczycę w sierpniu, gęsto i płytko, a następnie zniszcz ją przed pełnią kwitnienia. Na ziarno wybierz wczesny termin wiosenny, niższą normę wysiewu, większą rozstawę i starannie wyrównaną glebę. Niezależnie od celu najpierw sprawdź płodozmian, ponieważ gorczyca nie powinna trafić na stanowisko po roślinach kapustowatych.