Po bobie możesz wysiać szybkie warzywa na jesienny zbiór albo poplon poprawiający strukturę gleby. Najważniejsze, by zrobić to szybko, zostawić korzenie bobu w podłożu i nie sadzić po nim kolejnych roślin strączkowych.
Dlaczego bób jest dobrym przedplonem?
Bób współpracuje z bakteriami brodawkowymi, które wiążą azot atmosferyczny. Część tego składnika pozostaje w strefie korzeniowej i resztkach roślinnych, dlatego stanowisko po bobie zwykle nie wymaga intensywnego nawożenia azotem. Głęboki system korzeniowy poprawia też napowietrzenie i strukturę gleby.
Po zakończeniu zbioru zetnij łodygi przy ziemi, ale nie wyrywaj korzeni. Korzenie i brodawki korzeniowe rozłożą się w podłożu, dostarczając materii organicznej. Wolne miejsce można przeznaczyć na poplon albo plon wtóry, zależnie od tego, ile czasu pozostało do końca sezonu.
Poplon czy warzywa na jesienny zbiór?
Jeśli bób został zebrany w czerwcu lub na początku lipca, masz jeszcze czas na szybkie warzywa albo poplon ścierniskowy. Gdy stanowisko zwalnia się później, lepiej wybrać gatunek, który zabezpieczy glebę przez zimę. Przy poplonie nie chodzi tylko o przykrycie pustej grządki. Rośliny ograniczają rozwój chwastów, chronią podłoże przed erozją i dostarczają materii organicznej po ścięciu.
Najczęściej wybierane rośliny na poplon po bobie to:
| Roślina | Czas do ścięcia lub przyorania | Główna zaleta |
|---|---|---|
| Gorczyca biała | około 6–8 tygodni | Szybko rośnie i dobrze przykrywa glebę |
| Facelia błękitna | około 7–9 tygodni | Poprawia strukturę podłoża i jest bezpieczniejsza w zmianowaniu |
| Gryka zwyczajna | około 6–8 tygodni | Szybko ogranicza chwasty, sprawdza się na słabszej glebie |
| Żyto ozime | Do wiosny | Chroni stanowisko zimą i ogranicza wymywanie składników |
Gorczyca i gryka najlepiej sprawdzają się wtedy, gdy do jesieni zostało jeszcze kilka tygodni. Facelia jest dobrym wyborem, gdy planujesz późniejszą uprawę warzyw kapustnych. Żyto ozime wybierz wtedy, gdy grządka ma pozostać zajęta przez zimę. Letnie poplony warto skosić przed kwitnieniem i płytko wymieszać z glebą. Żyto pozostawia się do wiosny, a następnie ścina na kilka tygodni przed kolejnym siewem.
Co siać po bobie na jesienny zbiór?
Jeżeli ważniejszy jest dodatkowy plon niż regeneracja gleby, po bobie wysiej rośliny o krótkim okresie wegetacji. Siew wykonaj możliwie szybko, ponieważ w lipcu podłoże szybko traci wilgoć, a wolne miejsce zajmują chwasty.
Na późny zbiór nadają się:
- Rzodkiewka, która szybko tworzy zgrubienia i dobrze wykorzystuje wolną grządkę.
- Sałata, uprawiana z rozsady lub siana bezpośrednio do podłoża.
- Rukola, pozwalająca na stopniowy zbiór młodych liści.
- Szpinak, szczególnie przy siewie pod koniec lata i na jesienny zbiór.
- Koper, który przy sprzyjającej pogodzie daje plon jeszcze w tym samym sezonie.
Po bobie nie ma zwykle potrzeby dodawania nawozu azotowego. Nadmiar azotu może pobudzić rozwój liści kosztem zgrubień rzodkiewki albo jakości liści. Jeśli gleba jest uboga w materię organiczną, lepszym uzupełnieniem będzie niewielka ilość dojrzałego kompostu.
Czego nie siać po bobie?
Podstawowa zasada zmianowania brzmi: nie uprawiaj po sobie roślin z tej samej rodziny. Bób należy do bobowatych, dlatego po jego zbiorze nie wybieraj od razu kolejnych strączkowych. Dotyczy to między innymi:
- Grochu.
- Fasoli.
- Łubinu.
- Wyki i bobiku.
Taki następnik może sprzyjać kumulacji patogenów glebowych i szkodników związanych z bobowatymi. Zachowanie przerwy między tymi roślinami ogranicza ryzyko chorób i ułatwia utrzymanie zdrowego stanowiska.
Ostrożność jest potrzebna także przy gorczycy. Należy do roślin kapustowatych, więc nie siej jej jako poplonu, jeśli w następnym terminie planujesz kapustę, kalafior, brokuł, jarmuż albo rzodkiewkę. W takiej sekwencji może wzrosnąć ryzyko kiły kapusty. Wybierz wtedy facelię, grykę lub żyto.
Jak przygotować grządkę po bobie?
Po zbiorze nie zostawiaj stanowiska bez osłony przez kilka tygodni. Przygotowanie grządki może wyglądać tak:
- Usuń łodygi bobu, chore fragmenty i chwasty, ale pozostaw korzenie w glebie.
- Spulchnij wierzchnią warstwę podłoża na głębokość kilku centymetrów, bez głębokiego odwracania gleby.
- Podlej grządkę, jeśli ziemia jest sucha, aby nasiona mogły równomiernie wykiełkować.
- Wysiej poplon albo warzywo następcze w ciągu około 2–4 dni od uprzątnięcia stanowiska.
Przy siewie poplonu ważniejsza od dodatkowego nawożenia jest wilgotność gleby. Na lekkim podłożu delikatnie dociśnij nasiona grabiami, aby poprawić ich kontakt z ziemią. Jeśli wybierasz poplon letni, nie zwlekaj z siewem. Późno wysiana gryka, gorczyca lub facelia może nie zdążyć wytworzyć wystarczającej masy przed chłodami.
Najprostsza decyzja jest więc taka: po wczesnym bobie wybierz rzodkiewkę, sałatę, rukolę, szpinak lub koper, a gdy chcesz przede wszystkim zadbać o grządkę – facelię, grykę albo gorczycę. Przy późnym terminie siewu postaw na żyto ozime. W każdym wariancie pomiń inne strączkowe i nie usuwaj korzeni bobu.
